Tìm hiểu kỹ thuật trồng mai của người xưa (6/3/2025 10:53:09 AM) bởi: Khách

Thu, 06 Mar 2025 10:53:09 GMT

Nguồn gốc của cây mai vàng tại Việt Nam

Không có tài liệu chính xác nào ghi lại vườn ươm mai vàng được trồng tại nước ta từ năm nào, thuộc thế kỷ nào. Tuy nhiên, một điều chắc chắn rằng, cây mai vàng đã có mặt từ rất lâu đời, trở thành biểu tượng không thể thiếu trong đời sống văn hóa và tinh thần của người Việt.

Hàng ngàn năm qua, sắc vàng tươi tắn của hoa mai được xem là biểu tượng của sự thịnh vượng, may mắn và hạnh phúc. Chính vì thế, ông cha ta đã dùng hoa mai để chưng cúng trên bàn thờ tổ tiên trong dịp Tết Nguyên Đán, trùng hợp với thời điểm hoa mai nở rộ. Truyền thống này vẫn còn được lưu giữ đến ngày nay, khẳng định vị trí quan trọng của cây mai trong văn hóa Tết cổ truyền.

Ý nghĩa của cây mai trong quan niệm xưa

Cây mai không chỉ đẹp ở sắc hoa rực rỡ mà còn mang nhiều ý nghĩa sâu sắc trong triết lý Á Đông:

Nho giáo: Xem mai như biểu tượng của sự thanh cao, khí phách kiên cường, sánh ngang với tùng, bách.
Lão giáo: Xếp mai vào hàng vũ trụ luận, tin rằng mai là sự kết hợp của khí âm dương.
Phong thủy: Mai mang đến sự may mắn, tài lộc và vượng khí cho gia đình.

Kỹ thuật trồng mai của người xưa

1. Cách trồng mai trong vườn nhà

Ngày xưa, Việt Nam chủ yếu là xã hội nông nghiệp. Dù mai là loài cây quý, nhưng vì không phải cây lương thực như lúa, bắp, khoai, đậu, nên người ta không trồng mai trên đất màu mỡ mà chỉ tận dụng những khoảng đất thừa trong vườn.

Người trồng mai thường để cây phát triển tự nhiên, ít chăm sóc. Đến khoảng rằm tháng Chạp (15 tháng 12 âm lịch), họ mới ra vườn trảy lá, giúp mai nở hoa đúng vào dịp Tết. Khi cận Tết, người ta chọn những cành mai nhiều nụ để cắt cắm vào bình hoặc bứng cả gốc đặt vào chậu trưng bày. Sau Tết, cây lại được trồng trở về vị trí cũ.

Nhìn chung, người xưa trồng mai theo quan niệm “trời sinh, trời dưỡng”, ít tưới bón. Điều này không phải vì họ không biết kỹ thuật chăm sóc, mà bởi đời sống khó khăn, họ ưu tiên lo cái ăn trước.

2. Chơi mai kiểng – thú vui tao nhã của tầng lớp nhàn rỗi

Không phải ai cũng trồng mai vàng có mấy loại theo cách đơn giản như trên. Một số người có điều kiện như quan lại về hưu, nhà giàu hoặc lão nông không còn làm ruộng nặng nhọc thường dành thời gian chăm sóc, tạo dáng cây mai kiểng.

Chơi mai kiểng không chỉ là thú vui tao nhã mà còn mang ý nghĩa tâm linh và triết lý sâu sắc. Cây mai kiểng thường được uốn nắn theo các thế mang ý nghĩa tượng trưng, phản ánh phẩm chất con người.

Các thế cây mai kiểng cổ truyền

Theo nghệ thuật tạo hình cây cảnh xưa, có năm thế căn bản mà người trồng mai kiểng thường áp dụng:

Thế trực: Cây mọc thẳng đứng, tượng trưng cho người anh hùng có ý chí kiên cường, bất khuất.
Thế cận trực: Cây hơi nghiêng nhưng ngọn vẫn vươn lên trời, thể hiện ý chí kiên cường không chịu khuất phục nghịch cảnh.
Thế hoành: Cây nghiêng nhiều hơn nhưng ngọn lại uốn về phía gốc, biểu tượng của người có nghị lực dù cuộc đời gặp nhiều phong ba.
Thế ngọa: Cây nằm ngang như bị bão quật ngã nhưng vẫn cố vươn lên, tượng trưng cho người có tài nhưng chưa gặp thời.
Thế huyền nhai: Cây uốn cong như thác đổ, phần ngọn vươn lên cao, thể hiện người có tài nhưng số phận lận đận, luôn cố gắng vươn lên.

Ngoài năm thế căn bản, người xưa còn sáng tạo thêm nhiều thế phụ:

Thế Trực quân tử: Cây thẳng, cành ngang, tạo tán hình chóp, tượng trưng cho người chính trực, có phẩm hạnh tốt.
Thế Bạt phong hồi đầu: Cây nghiêng nhưng ngọn quay về gốc, thể hiện tinh thần không chịu khuất phục trước nghịch cảnh.
Thế Quần tụ tam sơn: Ba cây trồng chung trong chậu, tượng trưng cho sức mạnh đoàn kết.
Thế Mẫu tử: Hai cây lớn nhỏ trồng chung, thể hiện tình mẹ con thiêng liêng.
Thế Nhân lễ nghĩa trí tín: Cây có năm nhánh tượng trưng cho năm đức tính quan trọng của con người.
Thế Mai nữ: Cây có dáng mềm mại, thanh tú, thể hiện nét đẹp duyên dáng của người con gái phương Đông.

Những cây mai kiểng thế thường được trồng trong chậu, đặt ở vị trí trang trọng trước sân nhà để làm đẹp không gian và thể hiện ý nghĩa sâu sắc.

====>> Xem thêm: Tìm hiểu thêm về địa chỉ bán cây mai vàng giá rẻ 2021

Chăm sóc cây mai – quan điểm của người xưa

Chỉ những người trồng mai kiểng thế mới dành nhiều công sức chăm sóc, tưới bón cho cây. Họ xem mai như một tác phẩm nghệ thuật, cần phải nâng niu và uốn nắn tỉ mỉ. Ngược lại, với những người trồng mai chỉ để lấy hoa ngày Tết, việc chăm sóc gần như không đáng kể.

Tưới nước: Người xưa ít tưới mai, vì tin rằng cây quen với thời tiết khắc nghiệt.
Bón phân: Mai không được ưu tiên bón phân, vì người nông dân dành phân bón cho lúa, khoai, bắp trước tiên.
Tỉa lá: Chỉ thực hiện vào tháng Chạp để kích thích mai ra hoa đúng dịp Tết.

Nhìn chung, cây mai trong dân gian được trồng với tinh thần “thuận tự nhiên”, không quá chú trọng vào kỹ thuật chăm bón, khác xa với cách trồng mai hiện đại.

Kết luận

Kỹ thuật trồng mai của người xưa đơn giản nhưng mang đậm triết lý sống. Những người nông dân trồng mai với mục đích thờ cúng, ít chăm sóc, trong khi tầng lớp có điều kiện lại nâng tầm mai lên thành nghệ thuật bonsai, kiểng thế đầy ý nghĩa. Dù ở hình thức nào, mai vàng vẫn là biểu tượng cao quý, gắn liền với đời sống tinh thần của người Việt suốt hàng ngàn năm qua.

Liên Hệ ngay cho chúng tôi theo thông tin dưới đây:

Điện thoại/Zalo: 0905 888 999 – 0799 888 999 – 0888777777

Email: Vuonmaihoanglong@gmail.com

Facebook: Vườn mai Hoàng Long

Địa chỉ: Tân Thiềng, Chợ Lách, Bến Tre.