Bàn chân bẹt ở trẻ em có phải lúc nào cũng cần điều trị?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc ở lòng bàn chân thấp hoặc khó nhận thấy khi trẻ đứng và chịu trọng lượng cơ thể. Đây là đặc điểm khá phổ biến trong giai đoạn đầu đời, khi hệ thống xương, cơ, dây chằng và các mô nâng đỡ vẫn tiếp tục phát triển. Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, lớp mô mềm dưới lòng bàn chân còn tương đối dày cũng khiến bàn chân trông phẳng hơn.

Khi trẻ trưởng thành hơn, cơ bắp khỏe lên, khả năng kiểm soát vận động tốt hơn và các cấu trúc nâng đỡ bàn chân dần hoàn thiện. Vòm chân vì thế có thể trở nên rõ hơn theo thời gian. Do đó, chỉ nhìn thấy lòng bàn chân phẳng không đủ để kết luận trẻ mắc bệnh hoặc cần điều trị.

Điều cần quan tâm là bàn chân bẹt có gây đau, làm thay đổi dáng đi, ảnh hưởng khả năng giữ thăng bằng hoặc hạn chế hoạt động thể chất hay không. Nếu trẻ vẫn chạy nhảy, đi lại bình thường và không có triệu chứng, theo dõi thường là lựa chọn phù hợp.

Những biểu hiện cần được chú ý

Cha mẹ có thể quan sát bàn chân của trẻ khi đứng, đi và chạy. Khi chịu tải, lòng bàn chân có thể tiếp xúc với mặt đất nhiều hơn, vòm chân hạ thấp rõ rệt hoặc gót chân có xu hướng lệch khỏi trục bình thường. Bàn chân cũng có thể xoay vào trong hoặc ra ngoài tùy từng trường hợp.

Một số trẻ có biểu hiện đi đứng thiếu vững, thường xuyên vấp ngã, nhanh mỏi chân khi vận động hoặc gặp khó khăn khi chạy, nhảy. Tư thế hai chân không cân đối, khớp gối có xu hướng lệch trục hoặc dáng đi thay đổi rõ rệt cũng là những dấu hiệu nên được theo dõi.

Đặc biệt, đau ở lòng bàn chân, gót chân, cổ chân, cẳng chân hoặc đầu gối sau khi hoạt động là biểu hiện cần chú ý. Nếu đau lặp lại, kéo dài hoặc khiến trẻ giảm vận động, phụ huynh nên đưa trẻ đi kiểm tra thay vì chỉ theo dõi tại nhà.

Điều trị bảo tồn có thể được lựa chọn

Với bàn chân bẹt linh hoạt không gây đau và không ảnh hưởng đến chức năng, trẻ thường không cần điều trị tích cực. Bác sĩ có thể khuyến nghị theo dõi sự phát triển của bàn chân và khả năng vận động theo thời gian.

Khi trẻ có triệu chứng, hướng xử trí phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng. Trong một số trường hợp, dụng cụ hỗ trợ bàn chân có thể được cân nhắc nhằm giảm khó chịu và hỗ trợ phân bố lực khi đứng hoặc đi lại. Tuy nhiên, không nên tự ý mua dụng cụ với mục đích tạo vòm chân cho mọi trẻ. Việc lựa chọn cần dựa trên đánh giá cụ thể về cấu trúc và chức năng bàn chân.

Phục hồi chức năng cũng có thể được áp dụng cho những trường hợp cần cải thiện khả năng kiểm soát vận động. Chương trình tập có thể bao gồm các bài tăng cường cơ bàn chân và cổ chân, nhón gót, vận động ngón chân, luyện giữ thăng bằng hoặc kéo giãn các nhóm cơ bị căng. Bài tập cần phù hợp với tuổi, thể trạng và khả năng vận động của trẻ.

Vận động đúng cách giúp hỗ trợ chức năng bàn chân

Mục tiêu của chăm sóc bàn chân bẹt không chỉ là làm thay đổi hình dạng vòm chân mà còn hướng đến khả năng vận động hiệu quả và sự ổn định của toàn bộ chi dưới. Các bài tập phù hợp có thể giúp trẻ cải thiện sức mạnh cơ, khả năng giữ thăng bằng và kiểm soát bàn chân trong các hoạt động hằng ngày.

Cha mẹ nên khuyến khích trẻ vận động phù hợp với độ tuổi, duy trì cân nặng hợp lý và sử dụng giày dép vừa chân, tạo cảm giác thoải mái. Không nên ép trẻ tập khi đang đau hoặc áp dụng các phương pháp chỉnh hình kéo dài mà chưa có đánh giá chuyên môn.

Khi nào cần cân nhắc phẫu thuật?

Phẫu thuật hiếm khi là lựa chọn đầu tiên đối với bàn chân bẹt mềm linh hoạt ở trẻ. Phương án này chỉ được xem xét trong những trường hợp đặc biệt, chẳng hạn biến dạng nghiêm trọng, đau kéo dài, hạn chế chức năng đáng kể hoặc không đáp ứng với các biện pháp bảo tồn phù hợp.

Vì vậy, khi phát hiện bàn chân trẻ có vẻ phẳng, cha mẹ không nên quá lo lắng nhưng cũng không nên bỏ qua triệu chứng bất thường. Đánh giá đúng tình trạng sẽ giúp phân biệt đặc điểm phát triển bình thường với vấn đề cần can thiệp, từ đó tránh điều trị không cần thiết và hỗ trợ trẻ phát triển khả năng vận động một cách phù hợp.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng giày cho trẻ bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.